فتوا فتوا : رأى مجتهد در احكام شرعى . فتوا [ فتوى ] اسم مصدر از افتاء ، در لغت به معناى پاسخ دادن به سؤال آمده است ؛ چنان كه استفتاء در لغت در معناى درخواست پاسخ از امرى مشكل و مبهم به كار رفته است . فتوا در اصطلاح عبارت است از حكمى شرعى كه مجتهد آن را به عنوان نظر و رأى خود اظهار مىكند . فتوا به فتاوى يا فتاوى جمع بسته مىشود . 1 به فتوا دهنده « مفتى » و به مقلّدى كه فتوا را از او مىگيرد « مستفتى » گويند . از احكام آن در باب اجتهاد و تقليد سخن گفته‌اند . حجّيت فتوا : فتوا در صورتى كه مستند به دليل معتبر شرعى ، همچون كتاب خدا و سنّت باشد ، حجّت و معتبر است . از اين رو ، فتوايى كه مستند به غير دليل معتبر شرعى باشد ، مانند قياس ( - - ) قياس ) و استحسان ( - - ) استحسان ) حجّت نيست و عمل به آن حرام است ( - - ) اجتهاد ) . ويژگيهاى مفتى : كسى كه بر مسند فتوا مىنشيند و مردم براى گرفتن احكام شرع به او رجوع مىكنند بايد داراى ويژگيهايى به شرح زير باشد : 1 . به خدا ، يگانگى و صفات او و نيز به رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و نيز مقامات او همچون عصمت ، همچنين به جانشينان آن حضرت [ امامان معصوم عليهم السّلام ] و جايگاه آنان ، معرفت داشته باشد . همچنين بايد به كتاب آسمانىاى كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله آورده است عالم باشد . علم به كتاب خدا حاصل نمىشود ، مگر پس از علم به زبان عربى ، شناخت ناسخ و منسوخ ، عام و خاص و مطلق و مقيد آن . بنابر اين ، مفتى بايد عالم به همهء آنها باشد و نيز بايد از سنّت و ناسخ و منسوخ و عام و خاص و مطلق و مقيّد و حقيقت و مجاز آن آگاه باشد . همچنين اجماع و موارد آن و احكام صحيح و ناصحيح آن را بداند .

--> مختلف الشيعة 6 / 286 - 288 ؛ الروضة البهية 3 / 254 - 255 * ( 8 ) . قواعد الاحكام 3 / 548 ؛ الروضة البهية 9 / 192 - 193 * ( 9 ) . مهذب الاحكام 16 / 130 .